Kanseroloji

Rahim aÄŸzı kanseri, kadınlarda meme kanserinden sonra en sık görülen kanser türleri arasında bulunuyor. Erken yakalanması durumunda rahim aÄŸzı kanseri olan kadınların yüzde 95′inden fazlasında iyileÅŸme saÄŸlanıyor. TeÅŸhis için ise ‘Pap Smear Testi’nin önemi ortaya çıkıyor.
Bu testle rahim ağzı bölgesinde bulunan en küçük bir hücre değişimi bile fark edilerek, kanser, henüz oluşma aşamasında iken yakalanabiliyor.

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Gökmen İyigün, testle ilgili soruları yanıtladı:
Pap Smear Testi nedir?

“Pap smear testi, jinekolojik muayene sırasında uygulanan, rahim aÄŸzındaki hücresel deÄŸiÅŸiklikleri taramaya yarayan bir testtir. Testin uygulanmasının ana amacı, tüm kadın kanserleri arasında en önde gelenlerden olan rahim aÄŸzı (serviks) kanserinin yakalanmasıdır.

Rahim aÄŸzı kanserleri erken yakalandığında hem tedavisi çok daha kolay yapılabilir, hem de iyileÅŸme ÅŸansı çok daha yüksek olur. Pap smear testi, aynı zamanda enfeksiyon varlığını ve ileride kansere dönüşebilecek normal dışı hücreleri de saptayabilir.”

Bu test rahim kanserinde de kullanılabilir mi?

“Pap smear testi, rahim aÄŸzı kanserinin erken tanısı için kullanılan bir tarama yöntemidir. Ancak kesinlikle rahim deÄŸil, rahim aÄŸzı kanseri olduÄŸunun altını çizmek gerekir. Rahim kanseri denildiÄŸinde, rahmin daha üst kısımlarında oluÅŸan kanser çeÅŸidi ifade edilir.

Rahim bölgesi iki bölümden oluşuyor. Birincisi rahmin giriş kısmı olan ağzı, diğeriyse rahmin gövde kısmı. Rahmin gövdesinin kanseri konusunda bu test yeterince bilgi vermez. Rahmin ağız kısmı ise cilde benzer ince bir doku tabakasıyla örtülüdür. Bu dokuyu oluşturan hücreler sürekli çoğalırlar.

Bu çoÄŸalma sırasında alt tabakayı oluÅŸturan hücreler yavaşça rahim aÄŸzı yüzeyine doÄŸru yer deÄŸiÅŸtirerek vajinaya dökülürler. Bu çoÄŸalma süresince bir ÅŸekilde deÄŸiÅŸiklik olduÄŸunda anormal hücreler oluÅŸur. Ä°ÅŸte bu anormal hücreler kansere dönüşebilir.”

Pap Smear Testi nasıl uygulanır?

“Pap smear testi, kesinlikle cerrahi bir iÅŸlem deÄŸil. Ä°ÅŸlem çok basit bir uygulamayla yapılır. Jinekolojik muayene sırasında bir fırçanın ya da tahta bir çubuÄŸun rahim aÄŸzı ve etrafındaki vajina dokusuna dokundurulmasıyla akıntıdan örnek alınır. Takiben alınan hücre örnekleri lam adı verilen cama yayılır ve alınan hücrelerin incelenmesi için patolojiye yollanır.

Örnekle birlikte rahim aÄŸzında ve vajende bulunan hücreler aynı anda alındığından, test birden fazla hastalık ortaya koyabilir. Yani, bu test sadece hücre deÄŸiÅŸimini deÄŸil, aynı anda vajenin hormon durumunu, mikrobik hastalıkları da ortaya koyar.”

Test yapılırken kişinin canı acır mı?

“Kadınların birçoÄŸu smear testinin aÄŸrıya yol açtığını düşünür. Oysa bu testte örnek vajendeki akıntıdan alındığı için hiçbir aÄŸrı oluÅŸmaz ve özel bir alet gerekmez. Bu testi yapmak için vajinaya rahim aÄŸzını gösteren spekulum isimli özel bir alet uygulanmaktadır.

Bazı kadınlarda pap smear testi öncesi vajinaya uygulanan bu alet rahatsızlık veya aÄŸrı hissi uyandırabilir ancak iÅŸlemin kendisi kesinlikle can yakıcı deÄŸildir. Yani korkulacak bir iÅŸlem deÄŸildir.”

Ne sıklıkla yapılmalıdır?

“Pap smear testinin cinsel yaÅŸama adımını atmış her kadına uygulanması gerekir. SaÄŸlıklı bir kadında rutin jinekolojik muayene yılda bir kez önerilir. Ve kadının yaşı kaç olursa olsun, bu rutin muayenede pap smear testinin de yapılması önem taşır.

Ancak, Pap smear testinin genellikle yıllık yaptırılması önerilse de, 3 tane peÅŸ peÅŸe pap smear sonucunuz normal bulunduÄŸu takdirde, doktorunuz size 3 yılda bir tarama önerebilir. Buna karşılık pap smear sonucunuzda normal dışı veya riskli bir durum söz konusu ise yılda birden daha sık tarama da gerekli olabilir.”

Pap smear testinin deÄŸerlendirilmesi

“Pap smear testi sonucunun normal bulunması, hücrelerin normal görünümde olduÄŸunu gösterir. Ancak enfeksiyon varlığında tedavi verilip, test bir süre sonra tekrar edilir.

Sonuç anormal çıktığında ise ek testlere ihtiyaç duyulur. Ancak pap smear testinin kesin tanı deÄŸil, bir tarama testi olduÄŸunu unutmamak gerekir. Bu nedenle anormal çıkan bir pap smear sonucu her zaman kanser veya kanser öncesi durum anlamına gelmez.”

Test olumsuz çıkarsa bu kanser olduğunuz anlamına gelir mi?

“Test sonucu olumsuz çıktığı takdirde genellikle bir kez daha tekrarlanıyor. Bulgular aynıysa, vajifa ve rahim aÄŸzının kolposkopik muayenesini yapılır. Kolposkop adı verilen aletle ve genellikle poliklinik ÅŸartlarında uygulanabilen bu muayenede rahim aÄŸzı ve vajen adeta mikroskop altındaymış gibi büyütülerek incelenir ve şüpheli yerlerden biyopsi alınır.

Sonuçlara göre jinekolog bundan sonra yapılacaklar ve takibin nasıl olacağı konularında hastayı bilgilendirir.”

Pap Smear testinde dikkat edilmesi gereken noktalar nelerdir?

“Pap smear testinden önce dikkat etmek gereken birkaç durum:

-Pap smear testinden önce vajina sabun veya benzeri maddelerle yıkanmamalı.
-Kullanılıyorsa vajinal ovül (fitil) veya kremlerin kullanımı bırakılmalı.
-İşlemden 1 gün önce cinsel ilişkiye girilmemeli.
-Mümkünse regl dönemlerinde pap smear testi yapılmamalı.”