Kanseroloji

Baskın kanserojen faktöre göre,hastalanan hücrenin cinsine göre veya bozulmuş olan hücre mekanizmasına göre ,çeşitli olgular anarşik bir çoğalmayla yol açabilir.
Terim olarak kanserojen kelimesiyle ifade edilen çeşitli faktörler, hücre çekirdeğinin içinde bulunan ve genetik kodu taşıyan DNA’da bir veya birçok değişinime neden olabilir;buna söz konusu hücre ile organizma arasındaki karşılıklı ve düzenleyici iletilerin bozulması da eklenir.

Bugün,hücre hücre çoğalmasını denetleyen onlarca gen biliniyor(onkojenler).Uğradığı saldırıya ve saldırıya uğrayan dokunun tipine göre bir hücre aşırı ölçüde çoğalmaya koyulur(neoplazi).Söz konusu bu çoğalmanın nedenleri çok çeşitli olabilir.Bu neden,frenleyici dış iletileri aşan çok yoğun uyarıcı bir iç ileti şeklinde olabileceği gibi,normalde kimyasal bir dış iletiyi alıp ona itaati sağlayan bir alıcının kaybedilmiş olması veya söz konusu iletiyi hücrenin içine nakledecek düzeneğin herhangi bir halkasının bozulması şeklinde de olabilir.

Her hücre tipi,normal olarak genomdaki bilginin küçük bir bölümünü taşır.Mesela bir pankreas hücresi ensülin salgılar,keratin salgılamaz;keratini üst derinin kıl üreten bazı hücreleri salgılar.Oysa bu iki proteinin de şifresi bütün hücrelerde vardır.Bu değişik çalışma,her hücrenin içinde az veya çok etkili ve dolayısıyla dış etkenlerden az veya çok etkilenen yapıların bulunduğunu göstermektedir.

İnsandan insana farklılaşan genetik bir elverişlilik,yani mesela meme kanserlerinde veya kalın bağırsak kanserlerinde(kolon kanseri) olduğu gibi,fizyolojik denetimin bozulmasını kolaylaştıran bireysel bir hassasiyet de bulunabilir.Bununla birlikte,kanser konusunda esas elverişlilik genellikle yaşlılıktan ileri gelir.

Bir hücrenin bölünmesi sırasında ortaya çıkabilecek yanlışlıkları frenleyecek mekanizmalar zaman içinde zayıflamış olduğundan , yaşlı insanlarda bu değişinimlerin ortaya çıkması daha kolay olur.Bu arada,aşırı çoğalmayı başlatan düzen bozukluğuna başka yan düzensizlikler de eklenebilir.

Mesela süt bezi hücreleri veya prostat hücreleri normalde sahip olmaları gereken hormon alıcılarını kaybedebilir.Bu düzensizliklerden bazıları ,kanserli hücrelere,paraneoplazik denen ilave düzensizliklerin meydana gelmesine yol açabilecek beklenmedik biyolojik nitelikler kazandırır.