Fosfor Nedir? Düşüklüğü, Yüksekliği ve Normal Değerleri

Fosfor Nedir? Düşüklüğü, Yüksekliği ve Normal Değerleri

Fosfor Nedir

İnsanların vücut ağırlığının yüzde 1’i fosfordan oluşmaktadır. İnsan sağlığının yapı taşlarından olan temel minerallerden biridir. İnsan bedeninde kalsiyumdan sonra en fazla bulunan ikinci mineraldir. Vücutta en fazla kemik ve dişlerin yapısında bulunmaktadır. Hayati işlevi; vücudun ihtiyaç duyduğu enerjiyi depolaması ve gerekli hallerde kullanılmasını sağlamasıdır.

Fosfor hücre ve doku onarımında kullanılmaktadır. Fosfor bakımından dengeli olan vücutlarda spor sonrasında kas ağrıları oluşmamaktadır. Günlük hayatta sık sık kullanılan mineraldir. İnsan sağlığı açısından oldukça önemlidir ve normal değerlerinin korunması gerekmektedir.

Fosforun Normal Değerleri

Ölçümü kan testleri ile yapılan fosfor desilitre ile belirtilmektedir. İdeal fosfor aralığı ise 2,4 desilitre-4,3 miligramdır. Fosforun ideal değerlerinin korunması gerekmektedir. Bunun için gerekli hallerde kan testleri ile fosfor değerlerinin incelenmesi önerilmektedir. Yapılan kan ölçümlerinde fosfor değeri, normal seyrinin üstünde veya altında çıkarsa, hekim tarafından tıbbi müdahale anlamında tedavi süreci izlenmektedir. İlk yapılan uygulama ise beslenme takviyesidir. Hazırlanan sağlıklı beslenme programına uyulması halinde, fosfor değerleri normal seyrine ulaşmaktadır.

Kan ölçümleri sonucunda fosfor miktarının düşük veya yüksek olması tedavi sürecini belirleyen kriterdir. Değer ve normal sınır arasındaki farkın büyük olduğu durumlarda ilaç tedavisi de uygulanmaktadır.

Fosfor Yüksekliği Nedir?

Fosfor miktarının yüksek olması akıllara ilk olarak böbrek fonksiyonlarında bozukluk olduğunu getirmektedir. Fosforun yüksek olması göz ardı edilmemesi gereken bir sorundur. İlerleyen seviyelerde kireçlenmelere de yol açmaktadır. Yüksek fosfor oranları organlara dahi hasar verebilmektedir. Fosfor yüksekliği ciddi sağlık sorunlarının doğmasına neden olmaktadır. Vücuttaki fosfor miktarını arttıran hususlar;

Diyabetik Ketoasidoz; Keton seviyesinin yükselmesine bağlı olarak kan asidik hale gelmektedir. Bunun sonucunda vücut insülin miktarı azaldığı için yağ asidi yakılmaya başlamaktadır. Fosfor miktarı böylece yükselmektedir. Ölümcül sonuçlar doğurabilen bu sorun tip 1 şeker hastalarında görülmektedir.
Mineral Dengesizlikleri; Vücutta bulunan ve insan sağlığının yapı taşlarını oluşturan minerallerin dengesiz oranda bulunması fosfor miktarını arttırmaktadır. Kalsiyum ve magnezyum eksikliği, D vitamini fazlalığı buna örnektir.
Hipoparatiroidizm; Paratiroit bezlerinin az çalışması anlamına gelen hastalık fosfor miktarının yükselmesine neden olmaktadır.
Bazı Hastalıklar; Böbrek yetmezliği, karaciğer hastalıkları, kas dokularında aniden gelişen yıkım rabdomiyoliz, şiddetli iltihap hastalıkları fosfor miktarının yükselmesine neden olmaktadır.
Aşırı Fosfor Tüketimi; Vücuda beslenme yoluyla aşırı şekilde fosfor girmesi sonucunda genel fosfor miktarı yükselmektedir. Bu bakımdan dengeli beslenmeye mümkün olduğunca dikkat edilmesi gerekmektedir.
Kanser; Kemoterapi ilaçlarının kullanımı fosfor düzeyini arttırmaktadır.

Fosfor yüksekliği olan hastaların tedavisinde ilk olarak fosfor bakımından zengin olan süt, fasulye, karaciğer gibi gıdaların tüketimi azaltılmaktadır.

Fosfor Düşüklüğü Nedir?

Böbrek düşüklüğü değişik nedenlere bağlı olmakla birlikte genellikle vücuttan fazla fosfor atımı ile ortaya çıkmaktadır. Böbrekten süzülerek vücuttan atılan fosfor, normal değerlerin bozulmasına neden olmaktadır. İdeal fosfor miktarı vücuda alınan besinlerle korunmaya çalışılmaktadır.  Fosfor eksikliği insan bedeninde; kas ağrılarına, mide bulantılarına, kusma, ishal, kabızlık ve sindirim sorunları gibi rahatsızlıklara neden olmaktadır. Fosfor düşüklüğüne neden olan başlıca etkenler;

Mineral Dengesizlikleri; İnsan vücudu için hayati öneme sahip olan minerallerin dengesiz seviyelerde olması fosfor miktarının düşmesine neden olmaktadır.
Sıvı Kaybı; Uzun süreli ishaller ve kusma bunun yanı sıra sıvı tüketiminin az olması vücutta fosfor miktarının azalmasına neden olmaktadır.
Ayrıca uzun süre aç kalmak, aşırı alkol tüketimi, fosfor bakımından yetersiz gıda ağırlıklı beslenme, mide ameliyatları geçirmek, antiasit kullanımı, idrar söktürücü kullanmak ve cisplatin kullanımı vücutta fosfor miktarını azaltmaktadır.

 

 

 

Bir önceki yazımız olan Dil Kanseri Nedir? Belirtileri Nelerdir? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Sosyal Medyada Paylaşın:
  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM
akciğer kanseri | lenf kanseri | yumurtalık kanseri | meme kanseri | mide kanseri | cilt kanseri |